# Demirbaş ve bakım yönetimi sözlüğü

- **Demirbaş:** Bir kurumun uzun süre kullanmak amacıyla edindiği, tüketilmeyen ve tek tek izlenen fiziksel varlık: makine, cihaz, mobilya, bilgisayar gibi.
- **Envanter:** Bir kurumun sahip olduğu demirbaş ve malzemelerin tamamı ile bunların kayıtlı listesi.
- **Zimmet:** Bir demirbaşın kullanım ve koruma sorumluluğuyla birlikte bir personele teslim edilmesi; iade alınana kadar sorumluluk o personeldedir.
- **Zimmet tutanağı:** Zimmet veya iade işlemini demirbaş, personel, tarih ve imza bilgileriyle belgeleyen yazılı form.
- **Periyodik bakım:** Arıza beklenmeden, belirli zaman veya kullanım aralıklarıyla yapılan planlı (önleyici) bakım.
- **Düzeltici bakım:** Bir arıza oluştuktan sonra ekipmanı yeniden çalışır hale getirmek için yapılan bakım.
- **Sayaç bazlı bakım:** Bakım zamanının takvime göre değil, çalışma saati, kilometre veya çevrim gibi kullanım sayacına göre belirlendiği bakım yöntemi.
- **Arıza:** Bir ekipmanın işlevini kısmen veya tamamen yerine getirememesi durumu.
- **Duruş süresi:** Bir ekipmanın arıza nedeniyle çalışmadığı süre; arıza başlangıcından çözüm anına kadar ölçülür.
- **MTTR (Mean Time To Repair):** Ortalama onarım süresi: arızaların giderilmesi için geçen sürelerin ortalaması.
- **MTBF (Mean Time Between Failures):** Arızalar arası ortalama süre: bir ekipmanın iki arıza arasında sorunsuz çalıştığı ortalama süre.
- **Kullanılabilirlik oranı:** Bir ekipmanın çalışır durumda olduğu sürenin toplam süreye oranı: (toplam süre − duruş) ÷ toplam süre.
- **OEE (Overall Equipment Effectiveness):** Toplam ekipman etkinliği; kullanılabilirlik, performans ve kalite bileşenlerinden oluşan üretim verimliliği ölçüsü. Entak kullanılabilirlik bileşenini hesaplar.
- **İş emri:** Yapılacak bir bakım, onarım, kontrol veya talebin; sorumlusu, önceliği, süresi ve maliyetiyle kayda geçirilmiş görev tanımı.
- **SLA (Service Level Agreement):** Hizmet seviyesi anlaşması; bir işe en geç ne kadar sürede yanıt verileceğini ve ne kadar sürede çözüleceğini tanımlayan hedefler.
- **Eskalasyon:** SLA hedefi aşılan ve belirli süre içinde çözülmeyen bir işin bir üst yönetim kademesine bildirilmesi.
- **Kalibrasyon:** Bir ölçüm cihazının gösterdiği değerlerin, bilinen bir referans standartla karşılaştırılarak doğruluğunun belirlenmesi ve belgelenmesi.
- **Kalibrasyon sertifikası:** Kalibrasyonun sonucunu, sapmaları, geçerlilik süresini ve kalibrasyonu yapan kuruluşu gösteren belge.
- **Garanti:** Üreticinin veya satıcının belirli bir süre boyunca ürünün arızalarını ücretsiz giderme taahhüdü.
- **QR etiket:** Demirbaşa yapıştırılan, telefon kamerasıyla okutulduğunda o demirbaşın bilgi sayfasını açan iki boyutlu kod etiketi.
- **QR paylaşım profili:** QR etiket okutulduğunda hangi demirbaş bilgilerinin gösterileceğini alan bazında belirleyen kural seti.
- **Envanter sayımı:** Kayıtlı demirbaşların fiziksel olarak yerinde olup olmadığının ve durumlarının tek tek kontrol edilmesi.
- **Fark raporu:** Sayım sonucunu kayıtlarla karşılaştırıp eksik, fazla, yeri farklı ve hasarlı demirbaşları listeleyen rapor.
- **TCO (Total Cost of Ownership):** Toplam sahip olma maliyeti; bir varlığın satın alma bedeline bakım, onarım, kalibrasyon ve parça maliyetlerinin eklenmesiyle bulunan yaşam döngüsü maliyeti.
- **Amortisman:** Bir varlığın değerinin yararlı ömrü boyunca kullanım ve zamanla azalmasının muhasebeleştirilmesi.
- **CMMS (Computerized Maintenance Management System):** Bilgisayarlı bakım yönetim sistemi; bakım planlama, iş emri, arıza, yedek parça ve bakım maliyetlerini yöneten yazılım.
- **EAM (Enterprise Asset Management):** Kurumsal varlık yönetimi; varlıkların edinimden elden çıkarmaya kadar tüm yaşam döngüsünün yönetilmesi.
- **Çok kiracılı yapı (multi-tenant):** Tek bir yazılımın birden fazla kuruma (kiracıya) hizmet verdiği, her kurumun verisinin diğerlerinden yalıtıldığı mimari.
- **Geri yüklenebilir silme (soft delete):** Kaydın veritabanından kalıcı olarak silinmeyip silindi olarak işaretlendiği, sonradan geri yüklenebildiği silme yöntemi.
- **KVKK:** 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu; Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesine ilişkin temel mevzuat.
- **PWA (Progressive Web App):** Tarayıcıda çalışan ancak telefonun ana ekranına uygulama gibi eklenebilen web uygulaması.
- **Webhook:** Bir olay gerçekleştiğinde bir yazılımın başka bir sisteme otomatik olarak HTTP isteği göndermesi.

Kaynak: https://entak.com.tr/sozluk · Son güncelleme: 2026-09-27